Pastoor Ignatius Walvis, Gouda 1690

Home / Bronnen / Pastoor Ignatius Walvis, Gouda 1690    |    Terug

De pastoor Ignatius Walvis is van groot belang geweest voor Gouda. In het jaar 1714 verschijnt zijn stadsgeschiedenis, genaamd Beschryving der stad Gouda. Zijn boek bevat een thematisch-chronologisch overzicht van de geschiedenis van Gouda vanaf de 12e tot het eind van de 17e eeuw. 

Ignatius Walvis wordt geboren in 1653 in Utrecht. Na zijn studie aan de universiteit van Leuven wordt hij in 1688 benoemt tot pastoor van de Goudse statie (parochie) van Johannes Baptist aan de Hoge Gouwe. Tot aan zijn overlijden in 1714 blijft hij in Gouda pastoor. De reden dat hij de stadsgeschiedenis schrijft, is dat hij historische informatie nodig heeft om zijn gelijk te halen in een kerkelijk conflict. Het zit Walvis namelijk dwars dat zijn gebied rechtstreeks door de paus vanuit Rome wordt bestuurd. In 1692 komt hier nog een conflict bij, omdat Walvis een preek houdt over Jansenius. Deze bisschop van Ieper heeft de opvatting dat een gelovige zijn zielenheil niet kan afdwingen door het doen van goede werken. 

Dit brengt Ignatius Walvis zo ver dat hij zich moet verdedigen en daarom boeken gaat schrijven over de geschiedenis van de kerken in Gouda. Uiteindelijk wordt het conflict zo groot dat Walvis voor de keuze staat of hij wel of niet trouw blijft aan de Rooms Katholieke Kerk en aan de paus. Samen met meerdere Hollandse pastoors breekt hij met de kerk van Rome en richt een eigen kerkgenootschap op: de Oud-Katholieke Kerk.

Alle boeken die Walvis geschreven heeft om zich te verdedigen, verdwijnen in de kast. Walvis heeft immers gebroken met de kerk. Gelukkig is zijn werk niet voor niks geweest. Nog net voor zijn dood verschijnt als bijproduct van al zijn onderzoek de Beschryving der Stad Gouda. Met nauwkeurigheid heeft Walvis de stadsgeschiedenis geschreven, hierin vermijdt hij zelfs voor gereformeerden aanstootgevende thema's. Toch ontstaat er nog een rel rond zijn werk. De gereformeerde kerkenraad noemt het een 'vuil paaps boek' en protesteert op het stadhuis. Het heeft geen effect, het boek komt er. In hetzelfde jaar als dat zijn stadsgeschiedenis verschijnt, sterft Ignatius Walvis. 

 

Bronnen:

- P. Abels e.a., Duizend jaar Gouda. Een stadsgeschiedenis (2002) 9.

- Ignatius Walvis

Datering: 1690 / 1690
Collectie: Fotocollectie
Nummer: 71397
Link: https://data.samh.nl/page/beeldbank/fotocollectie/62452
Streekarchief Midden - Holland

Het SAMH bewaart de archieven van de volgende gemeenten:

Gouda, Krimpen aan den IJssel, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Zuidplas en Omgevingsdienst Midden-Holland

Heb je een opmerking over deze bron of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@samh.nl
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal Midden-Holland

Pastoor Ignatius Walvis, Gouda 1690

Tijdvak: Tijd van regenten en vorsten, 1600 - 1700.


Omschrijving

De pastoor Ignatius Walvis is van groot belang geweest voor Gouda. In het jaar 1714 verschijnt zijn stadsgeschiedenis, genaamd Beschryving der stad Gouda. Zijn boek bevat een thematisch-chronologisch overzicht van de geschiedenis van Gouda vanaf de 12e tot het eind van de 17e eeuw. 

Ignatius Walvis wordt geboren in 1653 in Utrecht. Na zijn studie aan de universiteit van Leuven wordt hij in 1688 benoemt tot pastoor van de Goudse statie (parochie) van Johannes Baptist aan de Hoge Gouwe. Tot aan zijn overlijden in 1714 blijft hij in Gouda pastoor. De reden dat hij de stadsgeschiedenis schrijft, is dat hij historische informatie nodig heeft om zijn gelijk te halen in een kerkelijk conflict. Het zit Walvis namelijk dwars dat zijn gebied rechtstreeks door de paus vanuit Rome wordt bestuurd. In 1692 komt hier nog een conflict bij, omdat Walvis een preek houdt over Jansenius. Deze bisschop van Ieper heeft de opvatting dat een gelovige zijn zielenheil niet kan afdwingen door het doen van goede werken. 

Dit brengt Ignatius Walvis zo ver dat hij zich moet verdedigen en daarom boeken gaat schrijven over de geschiedenis van de kerken in Gouda. Uiteindelijk wordt het conflict zo groot dat Walvis voor de keuze staat of hij wel of niet trouw blijft aan de Rooms Katholieke Kerk en aan de paus. Samen met meerdere Hollandse pastoors breekt hij met de kerk van Rome en richt een eigen kerkgenootschap op: de Oud-Katholieke Kerk.

Alle boeken die Walvis geschreven heeft om zich te verdedigen, verdwijnen in de kast. Walvis heeft immers gebroken met de kerk. Gelukkig is zijn werk niet voor niks geweest. Nog net voor zijn dood verschijnt als bijproduct van al zijn onderzoek de Beschryving der Stad Gouda. Met nauwkeurigheid heeft Walvis de stadsgeschiedenis geschreven, hierin vermijdt hij zelfs voor gereformeerden aanstootgevende thema's. Toch ontstaat er nog een rel rond zijn werk. De gereformeerde kerkenraad noemt het een 'vuil paaps boek' en protesteert op het stadhuis. Het heeft geen effect, het boek komt er. In hetzelfde jaar als dat zijn stadsgeschiedenis verschijnt, sterft Ignatius Walvis. 

 

Bronnen:

- P. Abels e.a., Duizend jaar Gouda. Een stadsgeschiedenis (2002) 9.

- Ignatius Walvis

Datering: 1690 / 1690
Collectie: Fotocollectie
Nummer: 71397
Link: https://data.samh.nl/page/beeldbank/fotocollectie/62452

Streekarchief Midden - Holland

Het SAMH bewaart de archieven van de volgende gemeenten:

Gouda, Krimpen aan den IJssel, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Zuidplas en Omgevingsdienst Midden-Holland

Trefwoorden

Gouda
Religie
Protestantisme
Katholicisme
Gouden Eeuw
Vroegmoderne tijd