Kiezerslijst uit Haastrecht, 1879

Home / Bronnen / Kiezerslijst uit Haastrecht, 1879    |    Terug

Tot aan de Grondwet van 1887 geldt in Nederland het censuskiesrecht. Het censuskiesrecht is het systeem waarin bij verkiezingen alleen inwoners mogen stemmen die een vooraf bepaald bedrag aan belasting betalen. Dit systeem wordt in de negentiende eeuw in Nederland toegepast.

Hoeveel inwoners moeten betalen om te mogen stemmen, kan per gemeente verschillen. In steden betaalt men doorgaans meer dan in plattelandsgemeenten. Bedragen variëren van 20 tot 160 gulden. Voor het verkrijgen van kiesrecht tellen alleen een aantal belastingen, waaronder de grondbelasting, personele belasting en de patentbelasting.

Vanwege het censuskiesrecht mag slechts een kleine minderheid van de bevolking bij verkiezingen een stem uitbrengen. Gemiddeld gaat het om zo’n elf procent van de mannelijke inwoners van vijfentwintig jaar en ouder. En dat zijn dus vermogende inwoners. Arme mensen betalen immers te weinig of geen belasting. Alleen de rijke bovenlaag van de bevolking is zo betrokken bij verkiezingen. Arme inwoners kunnen het zich overigens ook vaak niet veroorloven zich verkiesbaar te stellen. Daarvoor moet namelijk ook geld neergelegd worden.

 

In deze kiezerslijst van Haastrecht zie je dat er minimaal 28 gulden aan belasting betaald moet worden voordat een man mag stemmen. Er is één opvallende familienaam te zien, namelijk de familie Fèvre de Montigny. Johan Jacob le Fèvre de Montigny is van 1878 tot aan zijn dood in 1881 burgemeester van Haastrecht. Zijn vrouw is Paulina Maria Bisdom van Vliet en overlijdt in 1923. Voor haar dood bepaalt Paulina Maria dat het huis in de oude staat moet blijven. Ook wordt het huis een museum en krijgt het de naam Museum Paulina Bisdom van Vliet. De authentieke inrichting, inclusief de verzameling kunstvoorwerpen, is bewaard gebleven. 

 

Bronnen:

Museum Paulina Bisdom van Vliet

Censuskiesrecht

 

 

Datering: 1879 / 1879
Collectie: Archief van de gemeente Gouda, 1816 - 1920
Nummer: 0056. 1351
Link: https://www.samh.nl/page/aggregation/scope/315062
Streekarchief Midden - Holland

Het SAMH bewaart de archieven van de volgende gemeenten:

Gouda, Krimpen aan den IJssel, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Zuidplas en Omgevingsdienst Midden-Holland

Heb je een opmerking over deze bron of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema? Laat het ons weten via educatie@samh.nl
  Onderdeel van thema's
Trefwoorden

Geschiedenislokaal Midden-Holland

Kiezerslijst uit Haastrecht, 1879

Tijdvak: Tijd van burgers en stoommachines, 1800 - 1900


Omschrijving

Tot aan de Grondwet van 1887 geldt in Nederland het censuskiesrecht. Het censuskiesrecht is het systeem waarin bij verkiezingen alleen inwoners mogen stemmen die een vooraf bepaald bedrag aan belasting betalen. Dit systeem wordt in de negentiende eeuw in Nederland toegepast.

Hoeveel inwoners moeten betalen om te mogen stemmen, kan per gemeente verschillen. In steden betaalt men doorgaans meer dan in plattelandsgemeenten. Bedragen variëren van 20 tot 160 gulden. Voor het verkrijgen van kiesrecht tellen alleen een aantal belastingen, waaronder de grondbelasting, personele belasting en de patentbelasting.

Vanwege het censuskiesrecht mag slechts een kleine minderheid van de bevolking bij verkiezingen een stem uitbrengen. Gemiddeld gaat het om zo’n elf procent van de mannelijke inwoners van vijfentwintig jaar en ouder. En dat zijn dus vermogende inwoners. Arme mensen betalen immers te weinig of geen belasting. Alleen de rijke bovenlaag van de bevolking is zo betrokken bij verkiezingen. Arme inwoners kunnen het zich overigens ook vaak niet veroorloven zich verkiesbaar te stellen. Daarvoor moet namelijk ook geld neergelegd worden.

 

In deze kiezerslijst van Haastrecht zie je dat er minimaal 28 gulden aan belasting betaald moet worden voordat een man mag stemmen. Er is één opvallende familienaam te zien, namelijk de familie Fèvre de Montigny. Johan Jacob le Fèvre de Montigny is van 1878 tot aan zijn dood in 1881 burgemeester van Haastrecht. Zijn vrouw is Paulina Maria Bisdom van Vliet en overlijdt in 1923. Voor haar dood bepaalt Paulina Maria dat het huis in de oude staat moet blijven. Ook wordt het huis een museum en krijgt het de naam Museum Paulina Bisdom van Vliet. De authentieke inrichting, inclusief de verzameling kunstvoorwerpen, is bewaard gebleven. 

 

Bronnen:

Museum Paulina Bisdom van Vliet

Censuskiesrecht

 

 

Datering: 1879 / 1879
Collectie: Archief van de gemeente Gouda, 1816 - 1920
Nummer: 0056. 1351
Link: https://www.samh.nl/page/aggregation/scope/315062

Streekarchief Midden - Holland

Het SAMH bewaart de archieven van de volgende gemeenten:

Gouda, Krimpen aan den IJssel, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Zuidplas en Omgevingsdienst Midden-Holland

Trefwoorden

Kiesrecht
Haastrecht